# Urlop wychowawczy 2026: 36 miesięcy, składki i terminy

> Urlop wychowawczy to do 36 miesięcy bezpłatnej przerwy w pracy, najdłużej do końca roku, w którym dziecko kończy 6 lat. Dzieci z 2020 roku mają termin 31 grudnia 2026. Zasady, wniosek 21 dni wcześniej, 5 części i składki opłacane przez budżet państwa.

**Urlop wychowawczy trwa do 36 miesięcy na jedno dziecko i jest
bezpłatny.** Przysługuje po 6 miesiącach zatrudnienia, a wykorzystać go
możesz najwyżej w 5 częściach, nie dłużej niż do końca roku
kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 lat. Jeden miesiąc z 36 jest
zarezerwowany dla drugiego rodzica, więc jedna osoba weźmie najwyżej 35.
Wniosek składasz 21 dni przed startem, a pracodawca musi go uwzględnić.
Pensji w tym czasie nie dostajesz, ale składki emerytalne i rentowe
opłaca za ciebie budżet państwa: przy minimalnej podstawie to 991,96 zł
miesięcznie.

## Do kiedy trzeba wykorzystać urlop wychowawczy

Granica to 31 grudnia roku, w którym dziecko kończy 6 lat. Nie liczy się
dzień urodzin, tylko rok:

| Dziecko urodzone | Ostatni dzień na urlop wychowawczy |
| --- | --- |
| w 2020 roku | 31 grudnia 2026 |
| w 2021 roku | 31 grudnia 2027 |
| w 2024 roku | 31 grudnia 2030 |
| w 2026 roku | 31 grudnia 2032 |

Jeśli twoje dziecko urodziło się w 2020 roku, niewykorzystana część
urlopu wychowawczego przepada z końcem tego roku. Żeby zacząć go jeszcze w
2026, wniosek musi trafić do pracodawcy co najmniej 21 dni przed
pierwszym dniem urlopu.

## Zasady: kto, ile miesięcy, w ilu częściach

- **Kto:** pracownik zatrudniony co najmniej 6 miesięcy. Do tego okresu
  wlicza się praca u poprzednich pracodawców, także z przerwami.
- **Ile:** do 36 miesięcy na dziecko, z czego jeden miesiąc może
  wykorzystać tylko drugi rodzic. Jedna osoba bierze najwyżej 35 miesięcy
  (wyjątek: gdy drugi rodzic nie żyje lub nie ma władzy rodzicielskiej).
- **W ilu częściach:** najwyżej 5. Każda część to osobny wniosek.
- **Wniosek:** na piśmie lub elektronicznie, co najmniej 21 dni przed
  startem. Jeśli złożysz go później, pracodawca udzieli urlopu najpóźniej
  21 dni od dnia złożenia wniosku. Odmówić nie może.
- **Oboje rodzice naraz:** mogą korzystać z urlopu w tym samym czasie,
  ale łącznie nie więcej niż 36 miesięcy.
- **Ochrona przed zwolnieniem:** od 21 dni przed rozpoczęciem urlopu do
  jego końca pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy.
- **Praca w trakcie:** wolno podjąć pracę zarobkową u obecnego lub innego
  pracodawcy, jeśli nie wyklucza to osobistej opieki nad dzieckiem.
- **Staż pracy:** okres urlopu wychowawczego wlicza się do okresu
  zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze.

## Przykład: jak urlop wychowawczy mieści się po rodzicielskim

Dziecko rodzi się 15 listopada 2026. Mama bierze 20 tygodni urlopu
macierzyńskiego i 32 tygodnie rodzicielskiego (o 9 tygodniach
zarezerwowanych dla taty piszę w tekście o [urlopie
rodzicielskim](/blog/urlop-rodzicielski-2026)). Razem 52 tygodnie, więc
urlop wychowawczy może zacząć 14 listopada 2027.

35 miesięcy wychowawczego kończy się 13 października 2030. Granica dla
tego dziecka to 31 grudnia 2032, więc zostaje jeszcze ponad dwa lata
zapasu, a tata może wziąć swój zarezerwowany miesiąc wtedy, kiedy zechce,
także w tym samym czasie co mama.

## Kto płaci składki na urlopie wychowawczym

Pensji nie ma, ale emerytura dalej rośnie. Składki emerytalną (19,52%) i
rentową (8%) w całości finansuje budżet państwa, pracodawca tylko je
nalicza. Podstawą jest przeciętne wynagrodzenie z 12 miesięcy przed
urlopem, nie mniej niż 75% płacy minimalnej (w 2026: 3604,50 zł) i nie
więcej niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia.

| Podstawa | Emerytalna 19,52% | Rentowa 8% | Razem miesięcznie | Emerytalna przez 35 miesięcy |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 3604,50 zł (minimum) | 703,60 zł | 288,36 zł | 991,96 zł | 24 626 zł |
| 4806 zł (płaca minimalna 2026) | 938,13 zł | 384,48 zł | 1322,61 zł | 32 834,55 zł |

Składka zdrowotna też jest opłacana, więc przez cały urlop masz
ubezpieczenie zdrowotne.

## Najczęstsze pytania

### Czy urlop wychowawczy jest płatny?

Nie. Pracodawca nie płaci wynagrodzenia, a ZUS nie płaci zasiłku. Płatne
są urlop [macierzyński](/blog/zasilek-macierzynski-ile-wynosi),
[rodzicielski](/blog/urlop-rodzicielski-2026) i
[ojcowski](/blog/urlop-ojcowski-ile-platny); wychowawczy jest kolejnym
etapem, bez świadczenia.

### Czy pracodawca może odmówić urlopu wychowawczego?

Nie. Jeśli masz 6 miesięcy zatrudnienia i złożysz wniosek w terminie,
pracodawca musi udzielić urlopu. Może jedynie przesunąć start, jeśli
wniosek przyszedł później niż 21 dni przed wskazaną datą.

### Czy urlop wychowawczy wlicza się do stażu pracy?

Tak, do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze, na
przykład wymiar urlopu wypoczynkowego (20 lub 26 dni, zob. [urlop
proporcjonalny](/blog/urlop-proporcjonalny-jak-obliczyc)).

### Czy można pracować na urlopie wychowawczym?

Tak, u swojego lub innego pracodawcy, o ile praca nie wyklucza osobistej
opieki nad dzieckiem.

## Zaplanuj budżet bez jednej pensji

Urlop wychowawczy to miesiące bez wynagrodzenia, więc najpierw warto
sprawdzić, czy domowy budżet wytrzyma jeden przychód mniej. W [budżecie
domowym](/blog/budzet-domowy-aplikacja) w Ordiarionie ustawisz przychody
od miesiąca, w którym zaczyna się urlop, i zobaczysz, które [wydatki
nieregularne](/blog/wydatki-nieregularne) trzeba przesunąć albo pokryć z
oszczędności.

Kwoty i daty w tym tekście policzył skrypt i sprawdził asercjami. Zasady
według zielonalinia.gov.pl (stan prawny na 30 grudnia 2025) i art. 186-186⁸
Kodeksu pracy; podstawa składek według ustawy o systemie ubezpieczeń
społecznych.

---

Źródło: https://ordiarion.com/blog/urlop-wychowawczy-2026